Çorum gezilecek yerler denildiğinde akla ilk olarak Hattuşa Antik Kenti gelse de, bu şehir bundan çok daha fazlasını sunar. Hitit medeniyetinin izlerini taşıyan tarihi alanlardan doğal güzelliklere, müzelerden eşsiz lezzet duraklarına kadar Çorum, keşfedilmeyi bekleyen birçok farklı rota barındırır. Eğer Çorum’da gezilecek yerler listesini merak ediyor ve kısa sürede en önemli noktaları görmek istiyorsanız, bu rehber tam size göre.
Hattuşaş Antik Kenti
Çorum’un Boğazkale ilçesinde, Kızılırmak kıvrımında yer alır. Hitit İmparatorluğu’nun başkenti olup, Anadolu’nun en önemli antik kentlerindendir.
• Tarihçe: MÖ 1650’lerde kurulmuş, MÖ 1200’de düşüşüne kadar başkentlik yapmıştır. 1906’da Hugo Winckler tarafından keşfedilmiş, kazılar o tarihten beri sürmektedir.
• Mimari: 6,5 kilometre surlarla çevrilidir. Büyük Kale, Yazılıkaya açık hava tapınağı, Aslanlı Kapı, Kral Kapısı, 30’dan fazla tapınak ve büyük saray kompleksi bulunur. Çivi yazılı tabletlerle dolu kraliyet arşivi keşfedilmiştir.
• Erişim: Çorum merkeze 82 kilometre, Boğazkale ilçe merkezindedir. Özel araç veya Çorum-Boğazkale otobüsleriyle ulaşılır.
• Ziyaret Saatleri: 08:00 – 19:00 (yaz), 08:00 – 17:00 (kış)
• Günümüzde: 1986’da UNESCO Dünya Mirası Listesi’ne alınmıştır. Yazılıkaya’daki kaya kabartmaları ve Hitit sanatının zirvesi kabul edilir.
Çorum Saat Kulesi
• Tarihçe: 1896’da II. Abdülhamid döneminde inşa edilmiştir. Dönemin valisi Kethüda Mustafa Bey tarafından yaptırılmıştır. 2002’de restore edilerek özgün görünümüne kavuşturulmuştur.
• Mimari: Kare planlı, üç katlı yapıdır. Yüksekliği 27,5 metredir. Alt katı kesme taş, üst katları tuğla işçiliğidir. Çatısında dört yöne bakan saat kadranları bulunur. Osmanlı saat kuleleri geleneğinin tipik örneğidir.
• Erişim: Şehir merkezindedir, yürüyüşle kolayca ulaşılır. Otobüs duraklarına ve taksi duraklarına yakındır.
• Ziyaret Saatleri: Dışarıdan 24 saat görülebilir. İçeri giriş yoktur.
• Günümüzde: Çorum’un en işlek noktasındadır. Çevresinde alışveriş merkezleri, kafeler ve tarihi binalar bulunur. Kentin toplanma ve buluşma noktası olarak kullanılır.
İncesu Kanyonu
Ortaköy ilçesinin 8 kilometre güneybatısında, Kızılırmak üzerinde yer alır. Türkiye’nin en önemli kanyonlarından biridir. Çorum gezilecek yerler arasında doğa turizmi ve macera sporları açısından öne çıkar.
• Coğrafya: 12 kilometre uzunluğunda, yer yer 200 metreyi bulan duvar yüksekliğine sahiptir. Kızılırmak’ın milyonlarca yılda aşındırmasıyla oluşmuştur. Dar geçitleri, sarkıtlı-dikitli mağaraları ve şelaleleri vardır.
• Tarihçe: Kanyon içinde ve çevresinde Roma ve Bizans dönemine ait kaya mezarları, manastır kalıntıları bulunur. Antik dönemde önemli bir geçit yolu olarak kullanılmıştır.
• Erişim: Ortaköy’den stabilize yolla ulaşılır. Son 3 kilometre araçsız devam edilir. Özel araç veya rehberli turlar tavsiye edilir.
• Aktiviteler: Yürüyüş, kaya tırmanışı, fotoğrafçılık ve kuş gözlemciliği yapılabilir. İlkbahar ve sonbahar en ideal ziyaret dönemleridir.
• Günümüzde: Doğal sit alanı olarak korunmaktadır. Ücretsiz girişlidir. Çevre köylerde konaklama imkanı bulunur.
Alacahöyük Müze ve Ören Yeri
Çorum merkezin 36 kilometre kuzeydoğusunda, Alaca ilçesinde yer alır. Hitit medeniyetinin beşiği kabul edilen en önemli arkeolojik alanlardan biridir. Çorum gezilecek yerler arasında Hitit tarihinin anlaşılması açısından vazgeçilmez bir duraktır.
• Tarihçe: Yerleşim MÖ 4. binyıla kadar uzanır. Asur ticaret kolonileri döneminde önemli bir merkez olmuş, MÖ 14. yüzyılda Hitit başkenti Hattuşaş’a alternatif kraliyet merkezi olarak kullanılmıştır. 1907’den beri kazı çalışmaları sürmektedir.
• Mimari: Büyük yapı kompleksi, surlar, kapılar ve saray kalıntıları görülebilir. Sfenksli Kapı’daki iki devasa taş aslan heykeli dikkat çeker. Kral mezarlarında bulunan geyik ve günüş figurinleri, Hitit sanatının en güzel örneklerindendir.
• Müze: 1982’de açılan müzede, ören yerinden çıkarılan eserler sergilenir. Kral mezarları buluntuları, çanak çömlek, silahlar ve mühürler görülebilir. Aslanlı Kapı’nın replikası müze bahçesinde yer alır.
• Erişim: Çorum-Alaca yolu üzerindedir. Özel araç veya Alaca dolmuşlarıyla ulaşılır. Yol asfalttır.
• Ziyaret Saatleri: 08:30 – 19:00 (yaz), 08:30 – 17:30 (kış)
• Günümüzde: UNESCO Dünya Mirası Geçici Listesi’ndedir. Kazı çalışmaları Ankara Üniversitesi tarafından yürütülmektedir. Her yıl binlerce arkeoloji tutkunu ziyaret eder.
Yazılıkaya Açıkhava Tapınağı
Boğazkale’de, Hattuşaş’ın 2 kilometre kuzeyinde, doğal kaya oluşumları arasında yer alır. Hititlerin en önemli açık hava tapınağıdır.
• Tarihçe: MÖ 13. yüzyılda III. Hattuşili ve IV. Tudhaliya döneminde şekillenmiştir. 1834’te keşfedilmiştir.
• Mimari: İki doğal kaya boşluğu kullanılmıştır. A Odası’nda 12’li tanrı alayı ve tanrıçalar, B Odası’nda yeraltı tanrıları tasvir edilmiştir. Toplam 90’dan fazla figür vardır.
• Özellik: Ana sahnede Fırtına Tanrısı Teşup ile Güneş Tanrıçası Hepat karşılaşması görülür. Kuzey duvarda IV. Tudhaliya’nın devasa kabartması bulunur.
• Erişim: Boğazkale üzerinden ulaşılır. Yürüyüşle 15 dakika mesafededir.
• Ziyaret Saatleri: 08:00-19:00 (yaz), 08:00-17:00 (kış)
Laçin Kapılıkaya Kaya Mezarı
Laçin ilçesinin 5 kilometre güneybatısında, Kızılırmak vadisinde yer alır. Antik döneme ait önemli bir kaya mezarıdır.
• Tarihçe: MÖ 6.-5. yüzyıllara tarihlenmektedir. Frigya’nın doğu sınırlarındaki önemli mezarlık alanlarından biridir. Üzerindeki yazıtta “Matar” ismi geçmektedir.
• Mimari: Dik yamaçta, kayaya oyulmuş tapınak cepheli bir mezardır. Ön cephesinde iki sütun ve bir kapı nişi bulunur. Girişteki kabartmalarda geometrik desenler ve aslan figürleri görülür.
• Erişim: Laçin-Osmancık yolu üzerindedir. Özel araçla ulaşılır. Yol kenarında işaretlenmiştir.
• Ziyaret Saatleri: 24 saat açıktır. Aydınlatma yoktur, gündüz ziyaret önerilir.
• Günümüzde: Arkeolojik sit alanı olarak korunmaktadır. Ücretsiz girişlidir. Çevresinde diğer kaya mezarları ve kaya odaları bulunur.
İskilip Kaya Mezarı
İskilip ilçe merkezinin 3 kilometre güneyinde, Kayaarası Mahallesi’nde yer alır. Bizans / Orta Çağ dönemine ait kaya mezarları grubudur.
• Tarihçe: 2.-3. yüzyıllara tarihlenmektedir. İskilip’in antik dönemde önemli bir yerleşim olduğunu gösteren kalıntılardır. Yöre halkı tarafından “Kumrular” olarak adlandırılır.
• Mimari: Yamaç üzerine sıralanmış çok odalı kaya mezarlarından oluşur. Girişlerde kemerli kapılar, iç mekanlarda sedirler ve nişler görülür. Bazı mezarların tavanlarında kırmızı boyalı geometrik süslemeler korunmuştur.
• Erişim: İskilip merkezden stabilize yolla ulaşılır. Özel araç tavsiye edilir. İlçeye yakın konumu nedeniyle yürüyüş de mümkündür.
• Ziyaret Saatleri: 24 saat açıktır. Aydınlatma yoktur.
• Günümüzde: Koruma altındadır. Ücretsiz girişlidir. Çevresinde benzer döneme ait kaya odaları ve tahıl ambarları bulunur.
İskilip Kalesi
İskilip ilçe merkezinin kuzeybatısında, yüksek bir tepede yer alır. İlçenin en eski yapılarından biridir.
• Tarihçe: Roma döneminde temelleri atılmış, Bizans ve Osmanlı dönemlerinde onarım görmüştür. İskilip’in stratejik konumu nedeniyle yüzyıllarca askî öneme sahip olmuştur. Osmanlı döneminde kervan yolu güvenliği için kullanılmıştır.
• Mimari: Kayalık zemin üzerine inşa edilmiştir. İç kale ve dış sur kalıntıları ayaktadır. Duvarlar kesme taş ve moloz dolgu tekniğiyle yapılmıştır. Günümüzde giriş kapısı ve bir kule kalıntısı görülebilir.
• Erişim: İskilip merkezden yürüyüşle 20 dakikada ulaşılır. Dar ve eğimli yoldur. Özel araçla kısmen çıkılabilir.
• Ziyaret Saatleri: 24 saat açıktır. Aydınlatma yoktur.
• Günümüzde: Restore edilmemiştir. Tepeden İskilip ovası ve Kızılırmak manzarası izlenebilir. Ücretsiz girişlidir.
Osmancık İmaret Cami
Osmancık ilçe merkezinde, Kızılırmak kıyısında yer alır. Osmanlı döneminin önemli eserlerinden biridir.
• Tarihçe: 1439’da Çandarlı İbrahim Paşa tarafından yaptırılmıştır. Vakıf aracılığıyla yoksullara yemek dağıtılan imaret olarak da hizmet vermiştir. Osmanlı erken dönem mimarisinin Anadolu’daki nadir örneklerindendir.
• Mimari: Kare planlı, tek kubbeli yapıdır. Kesme taştan inşa edilmiştir. Mihrap ve minberi sade işçiliklidir. Kuzeyinde medrese ve türbe kalıntıları bulunur. Minaresi sonradan eklenmiştir.
• Erişim: Osmancık merkezdedir, yürüyüşle kolayca ulaşılır. Kızılırmak kenarındaki konumu nedeniyle ulaşım kolaydır.
• Günümüzde: Aktif ibadete açıktır. Çevresinde çarşı ve tarihi evler bulunur. Osmancık’ın manevi merkezlerinden biridir.
Gerdek Kaya Mezarı
Alaca ilçesinin Camili Köyü’nde, Alacahöyük’e 5 kilometre mesafede yer alır. Roma dönemine ait bir kaya mezarıdır
• Tarihçe: Roma İmparatorluğu döneminde (MS 2.-3. yüzyıllar) yapılmıştır. Yörede “Gerdek” adıyla anılır. Alacahöyük yakınlarındaki önemli arkeolojik alanlardan biridir .
• Mimari: Doğal kayaya oyulmuş, tek odalı mezardır. Girişte kemerli kapı bulunur. İç mekanda ölülerin yatırıldığı sedir ve küçük nişler görülür
Erişim: Alacahöyük yolundan ayrılarak Camili Köyü üzerinden ulaşılır. Stabilize yoldur, özel araç tavsiye edilir .
• Ziyaret Saatleri: 24 saat açıktır. Aydınlatma yoktur, gündüz ziyaret önerilir.
• Günümüzde: Koruma altındadır. Ücretsiz girişlidir. Alacahöyük ziyareti sırasında görülebilir. Çevrede benzer döneme ait kaya mezarları ve Roma kalıntıları bulunur
Budakören Şelalesi
Çorum merkeze bağlı Budakören Köyü sınırlarında yer alır. Yaklaşık 40 metre yükseklikten dökülen suyuyla Çorum’un en görkemli şelalelerinden biridir.
• Özellikler: Sarp kayalıklar arasından dökülen su, etrafındaki bakir doğasıyla dikkat çeker. Bahar aylarında kar sularının erimesiyle coşkun bir akışa sahip olur
• Erişim: Çorum-Alaca yoluna sadece 1 kilometre mesafededir. Asfalt yoldan köye ulaşılır, şelaleye köyden yürüyüşle gidilir
• Ziyaret: Giriş ücretsizdir. Bakir alan olduğu için piknik malzemeleri yanınızda getirilmeli, çöpler geri götürülmelidir .
• Günümüzde: Keşfedilmeyi bekleyen doğa hazinelerindendir. Fotoğrafçılık için idealdir. Çevresinde yürüyüş yapılabilir