Aksaray gezilecek yerler, Türkiye’nin saklı kalmış turizm rotalarından birini keşfetmek isteyenler için eşsiz seçenekler sunar. İç Anadolu’nun kalbinde yer alan Aksaray; doğal güzellikleri, tarihi yapıları ve kültürel mirasıyla her yıl binlerce ziyaretçiyi kendine çeker. Özellikle Ihlara Vadisi’nin büyüleyici kanyonları, Tuz Gölü’nün eşsiz manzarası ve Sultanhanı Kervansarayı gibi Selçuklu eserleri, şehri hem doğa hem de tarih tutkunları için vazgeçilmez bir destinasyon haline getirir. Eğer siz de keşfedilmemiş yerleri görmek ve farklı bir seyahat deneyimi yaşamak istiyorsanız, Aksaray’da gezilecek yerler listesi tam size göre!
Ihlara Vadisi
Aksaray’ın Güzelyurt ilçesinde, Hasan Dağı’nın kuzeydoğusunda yer alır. 14 kilometre uzunluğu ve yer yer 120 metreye ulaşan derinliğiyle dünyanın en büyük kanyonlarından biridir. Peribacaları, kaya kiliseleri ve doğal güzellikleriyle Kapadokya’nın görülmeye değer destinasyonlarındandır.
• Tarihçe: Hasan Dağı’nın püskürttüğü lavların milyonlarca yılda aşınmasıyla oluşmuştur. MS 4. yüzyıldan itibaren Hristiyanların sığınağı olmuş, vadide 105 kilise ve manastır yapılmıştır. Günümüzde 14 kilise ziyarete açıktır.
• Kiliseler: Ağaçaltı Kilisesi (Daniel Pantonassa), Yılanlı Kilise, Sümbüllü Kilise, Selime Katedrali, Kırkdamaltı (Aziz George) Kilisesi öne çıkan yapılardır. Freskler 9.-13. yüzyıllara tarihlenir.
• Yürüyüş: Ihlara Köyü’nden 382 merdivenle vadiye inilir. Belisırma Köyü’ne kadar 3,5 kilometrelik parkur en popüler rotadır. Melendiz Çayı kenarında yürüyüş yapılır.
• Erişim: Aksaray’a 40 km, Nevşehir’e 100 km uzaklıktadır. Aksaray-Nevşehir yolunun 11. km’sinden sapılarak ulaşılır.
• Ziyaret: Yaz: 08:00-19:00, Kış: 08:00-17:00.. Müzekart geçerlidir.
• Günümüzde: Doğa yürüyüşü, fotoğrafçılık ve tarih turizmi için tercih edilir. Vadi içinde dinlenme alanları ve restoranlar bulunur.
Hasan Dağı
Aksaray merkezinin 30 kilometre güneybatısında, Aksaray-Niğde sınırında yer alan sönmüş bir stratovolkandır. 3268 metre yüksekliğiyle İç Anadolu’nun Erciyes’ten sonraki en yüksek dağıdır. Japonya’nın Fuji Dağı’na benzer simetrik konik yapısıyla dikkat çeker. Hasan Dağı, Aksaray gezilecek yerler arasında doğa sporları ve volkanik oluşumlarıyla öne çıkar.
• Coğrafya: İki büyük krateri (Büyük Hasan ve Küçük Hasan) vardır. Zirve çanağı kurak bir çukurdur. Eteklerinde 85 derece buharlar çıktığı gözlemlenmektedir. Son volkanik aktivitesi yaklaşık 2000 yıl önce gerçekleşmiştir.
• Tarih: Çatalhöyük duvar resimlerinde resmedilmiş, MÖ 7500 yılında patladığı tahmin edilmektedir. Etrafındaki obsidyen kaynakları binlerce yıldır kullanılmaktadır. Hasan Dede efsanesine konu olmuştur.
• Tırmanış: En popüler rota Helvadere Köyü’nden (1550 m) başlar, Karbeyaz Otel/Yayla Tesisleri (1980 m) üzerinden zirveye ulaşır. Yazın 6-8 saat çıkış, 4-5 saat iniş sürer. Kışın krampon, kazma ve kask zorunludur.
• Erişim: Aksaray’dan Helvadere’ye dolmuşla ulaşılır. Karbeyaz Otel’e kadar asfalt yol mevcuttur.
• Günümüzde: Kamp yapılabilir, dağcılık eğitimleri için tercih edilir. 2026 kış sezonu için rehberli tırmanış turları düzenlenmektedir.
Sultanhanı Kervansarayı
Aksaray’ın Sultanhanı ilçesinde, Aksaray-Konya karayolu üzerinde yer alır. 1229’da Selçuklu Sultanı I. Alaaddin Keykubat tarafından inşa ettirilmiş, Anadolu’nun en büyük kervansaraylarından biridir .
• Tarihçe: 1229’da I. Alaaddin Keykubat, 1278’de III. Gıyaseddin Keyhüsrev döneminde onarılmış ve genişletilmiştir. 2017-2019 restorasyonunda tarihi dokuya uygun olmayan müdahaleler yapıldığı tartışmalara yol açmıştır. 2014’te UNESCO Dünya Mirası Geçici Listesi’ne alınmıştır .
• Mimari: Karma plan tipinde, açık avlulu ve kapalı bölümlü yapıdır. Doğu cephesindeki anıtsal taç kapı, mukarnaslı niş ve geometrik bezemeleriyle dikkat çeker. Avlunun ortasında köşk mescit bulunur.
• Erişim: Aksaray merkeze 40-45 km, Konya’ya 115 km uzaklıktadır. Aksaray-Konya karayolu üzerindedir, ulaşım kolaydır.
Selime Katedrali ve Peribacaları
Güzelyurt ilçesinde, Ihlara Vadisi’nin güney çıkışında, Selime Kasabası’nda yer alır. Kapadokya’nın en büyük kayaya oyma katedrali olup, çevresindeki peribacalarıyla eşsiz bir manzara sunar
• Tarihçe: 8.-11. yüzyıllar arasında inşa edilmiştir. İlk yüksek sesli ayinin yapıldığı yer olarak bilinir. Bölgedeki din adamlarının yetiştirildiği merkez olmuş, askeri ve idari toplantılara ev sahipliği yapmıştır. Selçuklu ve Moğol dönemlerinde savunma amaçlı kale olarak kullanılmıştır.
• Freskler: 10.-11. yüzyıllara ait figürlü freskler bulunur. İsa’nın göğe yükselişi, Müjde, Meryem Ana tasvirleri görülür
• Erişim: Aksaray’a 25 km, Ihlara Vadisi’nin çıkış noktasındadır. Aksaray-Nevşehir yolunun 11. km’sinden sapılarak ulaşılır
• Ziyaret: 08:00-19:00 (yaz), 08:00-17:00 (kış). Ihlara Vadisi giriş bileti ile ücretsiz ziyaret edilir.
•Günümüzde: Yürüyüş parkuru kırmızı ve mavi oklarla işaretlenmiştir. Karşısındaki Selime Sultan Türbesi’de görülebilir.
Narlıgöl (Acıgöl)
Aksaray’ın Güzelyurt ilçesinde, Niğde sınırında, Hasan Dağı’nın eteklerinde yer alan volkanik bir krater gölüdür. Kalp şeklindeki formu ve şifalı termal sularıyla dikkat çeker. Aksaray gezilecek yerler arasında volkanik oluşumu ve mistik atmosferiyle ayrıcalıklı bir yere sahiptir.
• Coğrafya: 1400 metre rakımda, hafif engebeli araziyle çevrilidir. Yeşil renkli suyu ve volkanik oluşumuyla Kapadokya’nın gizli hazinelerindendir. Suyu sodyum açısından zengindir, bu nedenle “Acıgöl” olarak da anılır .
• Tarihçe: Hasan Dağı’nın volkanik hareketleri sonucu oluşmuştur. Yüzyıllardır termal şifa kaynağı olarak kullanılmış, 65 derece sıcaklıktaki suları romatizma ve cilt hastalıklarına iyi geldiğine inanılır
• Erişim: Aksaray’a 45-55 km, Ihlara Vadisi’ne 30 km, Nevşehir’e 60 km uzaklıktadır. Aksaray-Nevşehir yolunun 11. km’sinden “Narlıgöl” tabelasını takip ederek 5 dakikalık yolla ulaşılır
• Ziyaret: Gün batımı manzarası özellikle büyüleyicidir. Göl kenarında kamp yapılabilir, doğa yürüyüşü ve fotoğrafçılık için idealdir .
• Günümüzde: Göl kenarında termal tesisler bulunur. Doğa turizmi ve şifa turizmi açısından önem kazanmaktadır. Bakir doğası korunmaktadır.
Manastır Vadisi
Güzelyurt ilçesinde, Aksaray’a 50 kilometre mesafede yer alır. 5,5 kilometre uzunluğuyla Ihlara Vadisi’nden sonra bölgedeki en önemli vadidir. “Küçük Ihlara” olarak da anılır. Aksaray gezilecek yerler arasında bulunan Manastır Vadisi, Ihlara Vadisi’ne alternatif, daha sakin ve keşfedilmeyi bekleyen bir hazinedir.
• Tarihçe: İlk manastır yaşamının 3.-4. yüzyıllarda burada başladığı söylenir. Aziz Gregorius Teologos’un Hristiyanlığı Anadolu’da yaydığı merkezdir. Roma ve Bizans döneminin derin izlerini taşır. 1988’de Kentsel, Doğal ve Arkeolojik Sit Alanı olarak tescillenmiştir.
• Yürüyüş: Kömürlü Kilise’den sonra 4 kilometre yürüyerek Sivrihisar Kalesi’ne ve Kızıl Kilise’ye ulaşılabilir. Vadi içinde trekking rotaları mevcuttur .
• Erişim: Güzelyurt ilçe merkezine 3 kilometre mesafededir. Aksaray’dan toplu taşıma veya özel araçla ulaşılır
• Ziyaret: Yaz: 08:00-19:00, Kış: 08:00-17:00.
Yılanlı Kilise
Ihlara Vadisi’nin giriş bölümünde, Ağaçaltı Kilisesi’ne 300 metre mesafede, Melendiz Çayı’nın sol tarafında yer alır. Çevresinde yetişen püren bitkisinden dolayı yöre halkı tarafından bu ad verilmiştir.
• Freskler: 9. yüzyıl ile 12. yüzyıl arasına tarihlenir. Çarmıhta İsa, Kudüs’e Giriş, Mısırlı Meryem’in Gömülmesi, Son Yemek, Son Hüküm sahnesiyle ünlüdür. Narteksin batı duvarındaki “Yılanlı Kadınlar” tasviri dikkat çeker: Çocuklarını terk eden, emzirmeyen, iftira eden ve itaatsiz kadınların yılanlar tarafından cezalandırılması betimlenmiştir
• Erişim: Ihlara Köyü’nden vadiye 382 merdivenle inildikten sonra yaklaşık 300 metre yürüyüşle ulaşılır. Ihlara Vadisi giriş bileti ile ziyaret edilir.
• Ziyaret: Ihlara Vadisi ziyaret saatleri içinde gezilebilir.
• Günümüzde: Ihlara Vadisi’nin en çok ziyaret edilen kiliselerinden biridir. “Kapadokya Tipi” resim tekniğinin önemli örneğidir.
Aziz Mercurius Yer Altı Şehri
Aksaray’ın Gülağaç ilçesine bağlı Saratlı beldesinde yer alır. Hristiyanlığın yasak olduğu MS 250’li yıllarda sığınak olarak kullanılmış, 7 katlı devasa bir yeraltı şehridir
• Tarihçe: MS 225-250 yılları arasında yaşamış Roma komutanı Aziz Mercurius (Philopater) adına yapılmıştır. MS 250’li yıllarda Roma zulmünden kaçan Hıristiyanların sığınak olarak kullandığı bir merkezdir
• Erişim: Aksaray il merkezine yaklaşık 25-30 km uzaklıktadır. Aksaray-Nevşehir yolunun 11. km’sinden “Saratlı” tabelasını takip ederek ulaşılır.
• Ziyaret: 08:30-19:00 arası açıktır.
• Günümüzde: Saratlı Kırkgöz Yeraltı Şehri ile birlikte Kapadokya’da turistlerin en fazla ziyaret ettiği yeraltı şehirlerindendir.
Aksaray Müzesi
Aksaray merkezde, Konya Caddesi üzerinde yer alır. 1969’da Zinciriye Medresesi’nde kurulmuş, 2006’da modern binasına taşınmıştır. Anadolu Selçuklu kümbetleri ve peribacalarından esinlenen eklektik mimarisiyle dikkat çeker.
Koleksiyonlar: 15.639 eser sergilenmektedir. Aşıklı Höyük’ten (MÖ 10.500) dünyanın ilk beyin ameliyatı izlerini taşıyan kafatası, Güvercinkayası ve Acemhöyük buluntuları, 4 mumya (biri kedi), etnografik eserler ve 8.387 sikke görülebilir.
• Sergi Salonları: Zemin katta arkeolojik eserler (Aşıklı Höyük, Güvercinkayası, Acemhöyük, Mumyalar), ikinci katta etnografya salonu bulunur .
• Erişim: Şehir merkezinde, Konya Caddesi 5. Bulvar No:16’da yer alır. Yürüyüş veya toplu taşımayla kolayca ulaşılır .
• Ziyaret: 09:00-16:30 arası açıktır. Giriş ücretsizdir
• Günümüzde: Kapadokya Bölgesi’nin giriş kapısı olarak Aksaray’ın zengin tarihini yansıtan önemli bir müzedir.
Güzelyurt (Gelveri) Evleri
Güzelyurt ilçe merkezinde yer alan, yarı kayaya oyma, ön cepheleri işlemeli geleneksel Rum evleridir. Kapadokya mimarisinin en güzel örneklerini teşkil eder.
• Tarihçe: 1924 mübadelesine kadar Rum ve Türk nüfus barış içinde yaşamıştır. Rumlar Yunanistan’a göç edince, Yunanistan’dan gelen Türkler bu evlere yerleşmiştir. Gelveri evlerine yerleşen Türkler, yapılara sahip çıkarak günümüze gelmesini sağlamıştır.
• Mimari: İki katlı, taş yığma tekniğinde inşa edilmiştir. Dış cepheleri oymalı ahşap süslemelerle bezelidir. Çatılarında kemer sistemi kullanılır, bu özelliğiyle 100-200 yıldır sapasağlam ayakta kalır. Giriş kapılarında evin yapım tarihi görülebilir. Önü yapı, arkası kayaya oyma olan konutlar tipiktir
• Erişim: Aksaray merkeze 36 kilometre uzaklıktadır. Şehir merkezinden sabah 09:00 ile 19:00 arasında toplu taşıma araçlarıyla ulaşılır
• Ziyaret: Giriş ücretsizdir. Evlerin çoğu butik otel olarak hizmet vermektedir, konaklama yapılabilir
• Günümüzde: Tarihi kemerli taş binalar ile kayadan oyma mekanlar birleştirilerek restore edilmekte, butik otellere dönüştürülmektedir. Güzelyurt’taki butik otellerde yatak kapasitesi 250’ye ulaşmıştır.
Eğri Minare (Kızıl Minare)
Aksaray gezilecek yerler arasında en popüler yapılardan biri olan Eğri Minare, Nevşehir Caddesi üzerinde yer alır. İtalya’daki Pisa Kulesi’ne benzerliğiyle ünlü, 13. yüzyıl Selçuklu eseridir.
• Tarihçe: I. Gıyaseddin Keyhüsrev tarafından 1221-1236 yıllarında yaptırılmıştır. 2021-2022 yıllarında Vakıflar Genel Müdürlüğü tarafından yapılan bilimsel araştırmada, minarenin eğikliğinin inşa sırasında bilerek yapıldığı, eğilmenin devam etmediği ve deprem dışında yıkılma riski olmadığı tespit edilmiştir.
• Erişim: Şehir merkezindedir, yürüyüşle kolayca ulaşılır. Aksaray Otogarı’na yakındır
• Ziyaret: Gün boyu açıktır. Giriş ücretsizdir
•Günümüzde: 2022’de tamamlanan güçlendirme çalışmalarıyla gelecek nesillere aktarılması sağlanmıştır.
Belisırma
Güzelyurt ilçesinde, Ihlara Vadisi’nin orta noktasında yer alan tarihi köydür. Melendiz Çayı kenarında konumlanmış, vadinin en önemli duraklarından biridir.
• Tarihçe: Antik dönemde “Peristrema” adını taşımış, Hristiyanlığın erken dönemlerinde önemli bir yerleşim merkezi olmuştur. 5. yüzyıldan itibaren manastır ve kiliselerin kurulduğu bölgedir. 1924 mübadelesiyle nüfus değişimi yaşamıştır.
• Mimari: Köy içinde ve çevresinde Sivişli Kilise, Direkli Kilise, Bahattin Samanlığı Kilisesi gibi 9-13. yüzyıllara ait kaya kiliseleri bulunur. Evler geleneksel taş ve kayaya oyma teknikleriyle inşa edilmiştir.
• Erişim: Aksaray’a 40 km, Ihlara Vadisi girişinden 7 km yürüyüş mesafesindedir. Ihlara Vadisi yürüyüş parkurunun orta noktasındadır. Araçla ulaşım sınırlıdır, yürüyüş veya bisiklet tercih edilir.
• Ziyaret: Giriş ücretsizdir. Ihlara Vadisi giriş bileti ile ziyaret edilebilir.
• Günümüzde: Köy içinde restoran, kafe ve pansiyonlar bulunur. Ihlara Vadisi yürüyüşü sırasında mola ve dinlenme noktasıdır. Tekne turları ve doğa yürüyüşleri için başlangıç noktasıdır.
